Bế Văn Đàn (1931 – 1953) là một trong những anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam, người đã hy sinh thân mình để làm giá đỡ súng cho đồng đội trong trận chiến Điện Biên Phủ lịch sử. Sinh ra và lớn lên trong một gia đình nông dân nghèo tại xã Triệu Ẩu, huyện Phục Hòa, tỉnh Cao Bằng, từ nhỏ ông đã thể hiện tinh thần yêu nước và ý chí quật cường.
Tiểu sử Bế Văn Đàn
Bế Văn Đàn (1931-1953) là một Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân của Quân đội nhân dân Việt Nam trong cuộc Chiến tranh Đông Dương.
Bế Văn Đàn sinh năm 1931, thuộc dân tộc Tày, quê ở xã Quang Vinh (nay là xã Bế Văn Đàn, huyện Quảng Hòa, tỉnh Cao Bằng). Ông xuất thân từ một gia đình nghèo, giàu truyền thống cách mạng. Mẹ ông mất sớm, còn cha ông là một công nhân thợ mỏ.
Nhập ngũ
Khi trưởng thành, ông tham gia hoạt động du kích tại địa phương. Tháng 1 năm 1948, ông tình nguyện gia nhập bộ đội vào thời điểm cuộc chiến tranh Đông Dương đang diễn ra ác liệt. Trải qua nhiều chiến dịch, ông luôn thể hiện tinh thần dũng cảm, vượt qua mọi khó khăn, chấp hành nghiêm túc chỉ thị, mệnh lệnh và hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.
Bế Văn Đàn tham gia trận Điện Biên Phủ
Trong giai đoạn quyết liệt của cuộc kháng chiến chống Pháp, Đảng Cộng sản Đông Dương đã quyết định mở Chiến dịch Đông Xuân 1953-1954. Trong chiến dịch này, Bế Văn Đàn được giao nhiệm vụ làm liên lạc viên cho tiểu đoàn.
Một đại đội của tiểu đoàn nhận lệnh bao vây và giữ chân quân Pháp tại Mường Pồn. Lúc đó, quân Pháp với lực lượng đông đảo gồm hai đại đội được yểm trợ bởi phi pháo, liên tục tổ chức phản kích, nhưng đều bị quân Việt Minh đánh bại.
Cuộc chiến đấu trở nên ngày càng căng thẳng và khốc liệt. Khi nhận được lệnh yêu cầu đại đội phải giữ vững vị trí tại Mường Pồn bằng mọi giá, Bế Văn Đàn dù vừa trở về sau một nhiệm vụ, đã tình nguyện tiếp tục lên đường thực hiện nhiệm vụ truyền đạt mệnh lệnh. Ông vượt qua lưới đạn dày đặc của quân Pháp để chuyển lệnh kịp thời và chính xác đến đại đội.
Khi quân Pháp phản kích lần thứ ba, quân số của đại đội Việt Minh đã bị thương vong nặng, chỉ còn lại 17 người, trong đó có Bế Văn Đàn, dù ông đã bị thương nhưng vẫn kiên quyết chiến đấu.
Khi một khẩu trung liên của đơn vị không thể hoạt động do xạ thủ hy sinh và khẩu trung liên của đồng đội Chu Văn Pù không có chỗ đặt súng, Bế Văn Đàn đã không ngần ngại dùng vai mình làm giá súng, thúc giục đồng đội bắn. Ông nói: “Kẻ thù trước mặt, đồng chí có thương tôi thì bắn chết chúng nó đi!”. Trong lúc lấy thân mình làm giá súng, Bế Văn Đàn bị trúng thêm hai vết thương và đã anh dũng hy sinh, hai tay vẫn ghì chặt khẩu súng trên vai.
Bế Văn Đàn đã hy sinh vào ngày 12 tháng 12 năm 1953 (có nguồn thông tin cho rằng thời điểm hy sinh của ông là vào lúc 17 giờ 15 phút ngày 23 tháng 11 năm 1953).
Khen thưởng anh hùng Bế Văn Đàn
Hình ảnh “Bế Văn Đàn lấy thân mình làm giá súng” đã trở thành biểu tượng tiêu biểu trong Quân đội nhân dân Việt Nam thời kỳ Chiến tranh Đông Dương. Khi hy sinh, Bế Văn Đàn là tiểu đội phó và Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, ông đã nêu gương sáng về tinh thần chiến đấu dũng cảm, chấp hành nghiêm chỉnh mệnh lệnh của cấp trên và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao.
Tại đại hội mừng công của đơn vị, Bế Văn Đàn được truy tặng Huân chương Chiến công hạng Nhất và được bình chọn là Chiến sĩ thi đua số một của tiểu đoàn. Với những thành tích đặc biệt xuất sắc, ngày 31/8/1955, ông đã được Quốc hội nước Việt Nam truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và Huân chương Quân công hạng Nhì.
Tưởng niệm anh hùng Bế Văn Đàn
Để tưởng nhớ sự hy sinh anh dũng của Bế Văn Đàn, nhạc sĩ Huy Du đã sáng tác bài hát “Bế Văn Đàn sống mãi” vào những năm 1960, với những câu ca đầy cảm xúc:
“…Mười năm qua anh vẫn còn (vẫn còn) sống mãi.
Đất nước quê anh lá thắm rừng xanh, cam Mường Pồn quanh mồ anh xây đỏ.
…
Đàn em thơ đang hát ca đời anh.
…Anh bước vào trang sách các em thơ
Bế Văn Đàn một tâm hồn vĩ đại…”
Tên của Bế Văn Đàn đã được đặt cho nhiều đường phố và trường học tại các thành phố như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Cao Bằng, Hạ Long, Đồng Hới, Pleiku… Đầu năm 2020, tỉnh Cao Bằng đã thực hiện việc sắp xếp lại nhiều đơn vị hành chính cấp xã. Theo đó, xã Triệu Ẩu thuộc huyện Phục Hòa được sáp nhập với một phần xã Hồng Đại để thành lập một xã mới mang tên xã Bế Văn Đàn.
Hy vọng rằng câu chuyện về cuộc đời và sự hy sinh của Bế Văn Đàn đã giúp bạn hiểu sâu hơn về lòng dũng cảm và tinh thần chiến đấu của những người lính trong Quân đội nhân dân Việt Nam thời kỳ Chiến tranh Đông Dương. Tấm gương của Bế Văn Đàn không chỉ là niềm tự hào mà còn là nguồn cảm hứng cho thế hệ trẻ hôm nay và mai sau. Cảm ơn bạn đã dành thời gian đọc bài viết này.
